Masterprogramma Medische Geschiedenis

  1. Inleiding
  2. Inhoud van het traject
  3. Werkstuk
  4. Docenten
  5. Inschrijving
  1. Toelatingseisen
  2. Kosten
  3. Beurzen
  4. Contactinformatie
  5. Activiteiten & resultaten

3. Werkstuk

De deelnemers sluiten het traject af met het schrijven van een individueel werkstuk van ten minste 15.000 woorden. Dit werkstuk dient te zijn gebaseerd op een oorspronkelijke probleemstelling met daaruit afgeleid een onderzoeksvraag en/of hypothese. De keuze voor probleemstelling en onderzoeksvraag wordt op historiografische gronden beargumenteerd. Tevens wordt een doelstelling geëxpliciteerd, d.w.z. de beoogde uitkomst van het onderzoek dient verantwoord te worden tegen de achtergrond van de historiografische context. De deelnemer formuleert zelfstandig een eerste ontwerp. De uiteindelijke formulering gebeurt in onderling overleg door de deelnemer en de kernstaf.

De gekozen onderzoeksvraag c.q. hypothese dient als uitgangspunt voor een oorspronkelijk onderzoeksproject. Naast literatuur wordt zeker ook gebruik gemaakt van relevante gedrukte bronnen. De raadpleging van archiefbronnen is niet verplicht.

De vrijheid bij de keuze van een thema voor het werkstuk is ruim zoals mag blijken uit de onderstaande lijst van de titels van de twaalf werkstukken die ter afsluiting van het traject in het studiejaar 2004/2005 zijn geschreven. Een zekere ordening in categorieën is hierbij aangebracht, maar dat betekent niet dat alleen thema's die binnen een van de genoemde categorieën vallen kunnen worden gekozen. Er wordt naar gestreefd om de werkstukken als basis te laten fungeren voor een publicatie, hetzij in de vorm van een artikel in een wetenschappelijk tijdschrift, hetzij als onderdeel van een proefschrift of een monografie.

ONDERWERPEN WERKSTUKKEN MASTERTRAJECT MEDISCHE GESCHIEDENIS 2004-2009

Klassieke geneeskunde
  • Helpen, niet schaden. De houding van artsen in casus uit het Corpus Hippocraticum ten aanzien van 'hopeloze gevallen'
  • De 'anamnese' bij Rufus, Galenus en Soranus
  • De sociale implicaties van het hebben van een besmettelijke ziekte in de Griekse kolonie Metapontion, zuid-Italië 7e – 3e eeuw v. Chr.
  • Het hart bij Homerus
  • Vesalius’ Paraphrase van Rhazes: context en betekenis
  • Een heilzame vergissing. Het faecaliënprobleem van Grieken tot Gouwenaars
Introductie van concepten en therapieën
  • Chaos of eenheid? De receptie van Kraepelin's 'dementia praecox' in Nederland
  • De ontvangst van Insuline door de artsen in Nederland
  • Veranderingen in de behandeling van de ziekte kinkhoest tussen 1900 en 1960
  • Contagionisten versus anticontagionisten. De Nederlandse bijdrage aan de 19de eeuwse discussie rond lepra
  • Albert Abrams, van regulier naar irregulier
  • Door Kunst hersteld; de opkomst van de tandheelkundig chirurgische prothetiek tot 1940
  • Hendrik Zwaardemaker en zijn bioradioactiviteit. Een wetenschapshistorische verkenning van een experiment
  • De berichtgeving over de Spaanse en Aziatische grieppandemie in het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde
  • Helicobacter pylori en de maagzweer. De opkomst van de biologische visie in de geneeskunde aan het einde van de 20e eeuw, geïllustreerd aan de hand van de ontdekking van Helicobacter pylori.
  • De kindsheid voorbij: Nederlandse ontwikkelingen in het ziektebegrip van hersentumoren tussen 1890 en 1950
  • De variolatie-discussie. Meningsverschillen binnen het medisch vertoog van de 18de eeuw over de gevaren van de inentingen tegen de kinderpokjes
  • De constructie van influenza tijdens influenzapandemieën in Nederland 1880-1970
  • Dansen rond de stamboom. Van chorea hereditaria adultorum naar ziekte van Huntington 1872-1983
  • Geschiedenis van de Schildklierchirurgie: Van experiment tot inzicht
  • Rickets: a story of framing a disease
  • Trachoomdiscussie in Amsterdam
  • Crohn 1932, De directe gevolgen voor de Nederlandse patiënt van de ontdekking van een nieuwe ziekte in 1932
  • De Nederlandse antirooklobby in de jaren ’50. Een veld van artsen tegen artsen en een plek voor KWF Kankerbestrijding
Psychiatrie
  • Chaos of eenheid? De receptie van Kraepelin's 'dementia praecox' in Nederland
  • Tussen twee culturen. depersonalisatie in het DSM tijdperk
  • Schizofrenie en erfelijkheid
  • Militaire psychiatrie in Nederland. De opvang van Nederlandse militairen tussen 1945-1965
Ethische en politieke aspecten
  • 'Nur ein guter Mensch kann ein guter Arzt sein' Hermann Nothnagel
  • Medische enquête en abortus provocatus in 1908. Treubs zoektocht naar de veroordeling van criminele abortus
  • Lehr- und Lernfreiheit. De bloei van de Weense geneeskunde in Vormärz en haar relatie tot het liberalisme
  • Walcheren fever, een Legerziekte van Pringle?
  • De feministische kritiek op de obstetrische echografie: een analyse
  • Zorg van gunst naar recht. Over de juridisering van de arts – patiëntrelatie, resulterend in de Wet Geneeskundige Behandelingsovereenkomst
  • Historisch overzicht van de abortus en de wetgeving 1800-1981
  • Paul de Kruif
  • Goedgekeurd? De geschiedenis van de medische afdeling van de Joodsche Raad voor Amsterdam
  • Dossier Mengele. Beeldvorming rond de gevreesde arts
Farmacie
  • De positie van de militaire apotheker in de militaire geneeskundige dienst in de periode 1813-1914
  • De ontwikkeling en het gebruik van fenacetine in Nederland. Honderd jaar fenacetine, Is dat niet te lang?
Geneeskunde in de koloniën
  • Hoe stonden de dokters djawa ten opzichte van de doekoens? De positionering van de westers opgeleide inheemse artsen ten opzichte van de traditionele inheemse geneeskundige behandelaars in Nederlands-Oost-Indië tussen 1893-1922
  • De ziekenhuizen van Nederlands Oost-Indië in de negentiende eeuw
  • Zowel zijn lichaam als zijn ziel. De medische zending in Nederlands-Indië 1894 – 1934
  • De gezondheidszorg in Azië in de 18e eeuw: organisatie en bestuur door de Verenigde Oost-Indische Compagnie
Paramedische geschiedenis
  • Arnhemse Meisjes: een geschiedenis van het verplegend personeel in het Gemeente Ziekenhuis Arnhem 1848 – 1914
Niet-humane geneeskunde
  • Dierenarts tussen snijhond en schoothond
Vroegmoderne geneeskunde
  • Petitus versus Blankaart. Een tranenstrijd tussen aristotelici en cartesianen
  • Adrien Pelerin en het geneeskundig onderwijs aan de Illustre School te Maastricht in de achttiende eeuw
  • Maastrichtse Geneeskundigen tijdens het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden. Een inventarisatie van geneeskundige beroepsbeoefenaren in Maastricht tussen 1815 en 1830.

 

Contactinformatie
Afdeling Metamedica
Vrije Universiteit Medisch Centrum
Van der Boechorststraat 7
1081 BT Amsterdam
Telefoon +31 20 44 48218

top